Париж таңы гадәти рәвештә башланды – икмәкләр исне, таксистлар борчылды, туристлар үзләренең «менә монда булдым» дип торырлык селфилары өчен фон итеп музей фасадын күрсәтеп, пирамида янында фото төшерергә тырыштылар. Сәгать 9:30, музей ачылгач якынча ярты сәгать үткәч, дүрт кеше сәнгать тарихындагы иң кыска экскурсияне оештырды – Аполлон Галереясын зиярәт итеп, шәпәләп киттеләр.
Бу ниндидер хәйбәт эш булды дип әйтү – һичнәрсә әйтмәгәнлек. Һөнәри киемдәге, төзелеш субподрядчысы белән тәнәфестә чыгарга оныткан кешеләргә охшаган, ләкин иң ялтыравык нәрсәләр кая ятканны ышанычлы белгән кешеләрне күзегез алдына китерегез. Күзәтчеләр сүзләре буенча, аларга экспозицияне тикшереп чыгу өчен берничә минут кына кирәк булды, алар җавапларга караганда күбрәк сораулар калдырып, юк булып киттеләр.
Кайбер журналистлар шул ук көнне «дүрт минутлык талау» турында язды, ә башкалар – «бизәк әйберләр өчен җиде минутлык сәяхәт» турында. Без бу язмада урта арифметикны тотабыз һәм бу вакыйганы «җидедән бераз артык» дип атарбыз, чөнки җиде сан драматикрак ишетелә, ә «бераз артык» – кешелерәк.
Луврны талауның хронологиясе (2025 елның 19 октябре)
09:00 - Лувр музее ачылды, кунаклар пыяла пирамида аша керә башлыйлар. Барысы да гадәти көн кебек күренә.09:30 - Сена буе ягыннан дүрт кешедән торган төркем килеп чыкты. Аларның икесе сары жилеткаларда коммуналь служба хезмәткәрләрен уйнады. Кранлы машина булган күтәргеч (бина фасадын реставрацияләгән вакытта Сена буена, төп керү урыныннан 180 метр ераклыкта, урнаштырылган иде) файдаландылар.
09:32 - Күтәргеч Денон канатының икенче каты тәрәзәсенә озатылды. «Аполлон Галереясы» залына илтүче тәрәзә аша урлар эчкерә керделәр, төзелеш инструменты ярдәмендә пыяланы кисеп ачып.
09:33-09:37 - Берничә минут эчендә алар витриналарны сындырдылар һәм XIX гасырның тугыз җәүһәр бизәк әйберен – император гаиләсенең диадемаларын, муенсаларны, алкаларны һәм брошьларны урлап алдылар. Сигнал эшләде, ләкин сакчылар тиз җавап бирә алмадылар.
09:38 - Урлар күтәргеч буйлап төштеләр, аларга ике ярдәмче скутерларда килеп чыктылар.
09:40 - Төркем Парижның көньягына таба Франсуа Миттеран буйлап китте.
09:44 - Юлда сумкаларның берсе төште яки ташланды: соңрак шунда бәрелеп зарарланган императрица Евгения таҗы табылды.
09:45 - Музей керү юлларын блоклый, эвакуация башлана.
10:10 - Урынга полициянең беренче бүлекләре килеп җитте.
Көн дәвамында музей хезмәткәрләре һәм экспертар зыянны тасвирлый башладылар, кичен Интерпол урланган әйберләрне сәнгать әсәрләре урланулар базасына урнаштырган иде.
Нәрсәләр урланды
| № | Әйбер | Тасвирлама | Кыйммәт (€) |
|---|---|---|---|
| 1 | Мария-Амелия / Гортензия де Богарне сапфир комплектыннан диадема | Сапфирлар һәм бриллиантлар белән бизәкләнгән нәфис тиара. Луи-Филипп сараенда киелгән. XIX гасыр француз монархиясенең символларыннан берсе. | 10 000 000 – 18 000 000 |
| 2 | Шул ук сапфир комплектыннан муенса | Сигез зур сапфир һәм 631 бриллиант белән муенса. «Аполлон Галереясы» экспозициясенең инҗиләреннән берсе. | 18 000 000 – 30 000 000 |
| 3 | Мария-Амелия / Гортензия комплектыннан алкалар | Муенса һәм диадема белән комплект тәшкил иткән, сапфир һәм алмазлар белән тамчы формасындагы алкалар. | 1 000 000 – 3 000 000 |
| 4 | Мария-Луизаның (Наполеон I хатыны) изумруд муенсасы | Императрица Мария-Луизага караган изумрудлар белән борынгы муенса. Иң кыйммәтле экспонатларның берсе. | 18 000 000 – 30 000 000 |
| 5 | Мария-Луиза изумруд комплектыннан алкалар | Наполеон I сарай осталары тарафыннан эшләнгән изумруд комплектыннан алка пары. | 1 000 000 – 3 000 000 |
| 6 | Евгения де Монтихо (Франция императрицасы) таҗы | Энҗеләр һәм бриллиантлар белән бизәкләнгән императрица Евгения таҗы, Франциядә иң мәшһүрләрдән булып саналган. | 30 000 000 – 45 000 000 |
| 7 | Евгения бантик брошы | Ак алтын һәм алмазлардан бантик формасында эшләнгән брошь. Таҗ белән бергә киелгән. | 1 000 000 – 3 000 000 |
| 8 | Императрица Евгения таҗы (зарарланган) | 1354 бриллиант һәм 56 изумруд белән таҗ. Урлар качканнан соң урамда зарарланган хәлдә табылган. | 8 000 000 – 15 000 000 |
| 9 | Кечкенә җәүһәр бизәк элементлары | Кечерәк бизәк әйберләр, кертеп бизәкләр, төймәләр һәм брошьлар, аларның каталог номерлары әле бастырылмаган. | 5 000 000 – 10 000 000 |
Искәрмә: Саннар якынча һәм экспертлар һәм прокурорның ачык бәяләмәләренә нигезләнгән; тарихи һәм мәдәни кыйммәт шул ук вакытта бик зур.
Урлар нинди зыян китергән?
Прокуратура һәм ММЧ соңгы көннәрдә урланганнарның гомуми бәясен $100–102 млн дип бирәләр, бу €88–102 млн диапазонындагы бәяләр белән якынча туры килә (АКШ доллары/евро курсы һәм чыганакка бәйле). Без бу сумманы әйберләр буенча бүлдекләдек, шуны исәпкә алып: ташларның сирәклеге (зур сапфирлар, күп бриллиантлар), тарихи әһәмияте (императрицалар/патшабикәләргә карау) һәм зыян турында хәбәрләр (мәсәлән, Евгения таҗы зарарланган булып табылган). Тарихи/мәдәни кыйммәт еш кына кыйммәтсез һәм акча бәясендә тулы чагылыш тапмый – шуңа күрә диапазоннар киң.Качу маршруты схемасы
Җинаятчеләрнең маршруты Денон канатының көньяк өлешеннән Сена буена, аннары Франсуа Миттеран буйлап, аларның эзәре Парижның көньяк районнары урамнарында югала. Юлда императрица Евгения таҗы булган сумка төшкән урын табылган.Реакция һәм тикшерү
Интерпол һәм француз полициясе халыкара тикшерүне башлады. Эшкә арт-җинаятлар буенча белгечләр тоташты. Лувр берничә залны вакытлыча япты.Музей директоры парламентта чыгыш ясады, сигнализация һәм патруль нишләп тиз җавап бирә алмаганын аңлатып.
Рәссам Луи Эрсан. Франция патшабикәсе Мария-Амалия (патша Луи-Филипп хатыны). Рәсемдә патшабикә Гортензия парюрасыннан әйберләр (муенса һәм алкалар) яхшы күренә, алар 2025 елда урланган (Чыганак: Википедия):
Франция мәдәният министрлыгы бу вакыйганы «милли байлыкка һөҗүм» дип атады.
Музей системасы өчен нәтиҗәләр
Талаудан соң Франция барлык эре музейларның куркынычсызлык системаларын тикшерү турында игълан итте. Луврда яңа датчиклар һәм җылылык камераларын урнаштыра башладылар.Бөтендөнья музей җәмгыяте ярдәм күрсәтте һәм болай батыр һөҗүмнәрнең хәтта иң яклаулы коллекцияләрнең дә зәгыйфьлеген күрсәтүен билгеләде.
Урланган бизәк әйберләр халыкара эзләнештә калалар. Аларның гомуми кыйммәте якынча 100 млн АКШ доллары итеп бәяләнә.
Йомгаклау
2025 елның 19 октябрендә Лувр соңгы унъеллыкның иң тавышлы урлавы сәхнәсенә әйләнде. Җиде минуттан кимрәк вакыт эчендә урлар француз таҗы символларын алып киттеләр, артларында ватылган пыяла гына калдырдылар һәм болай сорауны: Париж йөрәгендә кыйммәтсез реликвияләр ничек югалырга мөмкин?Шедеврлар үз урынына – Аполлон Галереясына – кире кайтарылачак дип өметләнә.
Бәйле яңалык: Telegram мессенджеры нигезләүчесе Павел Дуров, Франция Луврын талауга гаҗәпләнмәгәнлеген белдерде. Урланган җәүһәрләрне сатып алырга һәм аларны Абу-Дабидагы Луврга тапшырырга әзерлеген белдерде. Сылтама.
Чыганаклар
- BBC News — «Louvre heist: Priceless French crown jewels stolen in daring daylight robbery» (20.10.2025)
- Le Monde — «Vol spectaculaire au Louvre: enquête internationale en cours» (19.10.2025)
- Associated Press — «Thieves escape with 100 million USD in jewels from Louvre Museum» (20.10.2025)
- Reuters — «French police recover damaged crown of Empress Eugénie after heist» (21.10.2025)
- Interpol Official Database — Stolen Works of Art Notice (22.10.2025)
- France24 — «How the Louvre’s Apollo Gallery became a target for 21st-century thieves» (22.10.2025)
PS: Джейсон Стэтхем төп рольдә Голливуд экранизациясен көтәбез.
